Walkie-Talkie #6 'Waarom verwarren we symbolen met de werkelijkheid?'
- filipvk
- Oct 31, 2025
- 2 min read
Beste vrienden,
In Walkie-Talkie nummer zes wandel ik op een landweg in de provincie Somogy in Hongarije.
Als je nieuwsgierig bent hoe het komt dat ik veel tijd doorbreng in Hongarije, verwijs ik je door naar de pagina's 'Over mij' en 'Mijn weg' op de website van A Biosphere Project.
Tijdens deze wandeling praat ik verder over hoe we 'landkaarten' oftewel concepten projecteren op de werkelijkheid, en dan die landkaarten of concepten voor werkelijker gaan aanzien dan het terrein.
Iemand die daar veel over te vertellen had was Alfred North Whitehead, één van de briljantste wiskundigen en filosofen van de 20ste eeuw.
Hij was grondlegger van de 'proces-filosofie', en zijn werk had een grote invloed op uiteenlopende domeinen als fysica, metafysica, theologie, onderwijs, biologie, en ook ecologie. Want de ideeën van Whitehead lagen mee aan de basis van heel wat aspecten van het hedendaagse ecologische gedachtengoed.
En hij vertelt eigenlijk hetzelfde als wat ik zei in de vorige Walkie-Talkie: er bestaan geen afzonderlijke 'dingen', alles is patroon, relatie, proces. Alles in ingebed in één ononderbroken veld, waar wij deel van uitmaken.
Hij bedacht ook de term 'the fallacy of misplaced concreteness', oftewel de 'vergissing van de misplaatste concreetheid'. Dat is wat er gebeurt als we onze concepten voor werkelijker zien dan de levende wereld.
Ik haal ook een voorbeeld aan uit mijn decennia lange praktijk van lesgeven in waarnemingstekenen en -schilderen, waarbij ik talloze keren opmerkte hoe mensen zo vaak tekenen wat ze dénken over de wereld, eerder dan wat er te zien is.
Vooral in het begin van de wandeling op deze zonnige dag, waait er wel even wat wind en hoor je dat in de opname. De wind gaat evenwel liggen, en voor het merendeel van deze 'talk' is het niet echt storend. En ja, ook de wind hoort erbij, bij wat we 'natuur' noemen, en kan of wil ik niet het zwijgen opleggen tijdens mijn wandelingen.
Bedankt om me te vergezellen op deze wandeling, en tot de volgende aflevering,
Het ga jullie goed,
Filip
